کد خبر: 87620

شاید همه شما تاکنون در خصوص زیرآب زنی و حسادت در سازمان ها، مشاغل دولتی یا حتی در بین بستگان چیزهایی شنیده یا دیده باشید، حال باید ببینیم خصوصیات رفتاری این افراد در محیط کاری چیست؟ و چه راه حلی برای برطرف کردن و تقابل با آن‌ها وجود دارد؟

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی کرمان خبر ؛ عطا اسلامی، روانشناس و مشاور خانواده در گفت و گو با باشگاه خبرنگاران جوانگفت: حسادت یکی از هیجانات انسانی است که به روابط بین افراد مربوط می شود.

وی افزود: برخی از محققان  بر این باورند، اگر کسی اصلاً احساس حسادت نداشته باشد، در تعهد خود نسبت به رابطه با دیگران دچار کمبود است و در انواع مختلفی از روابط مانند دوستی، روابط محیط کاری، رابطه با جنس مخالف، یا رابطه بین اعضای خانواده و فامیل ممکن است بروز کند.

اسلامی تصریح کرد: حسادت زمانی به وجود می‌آید که شخص احساس کند آنچه که دارد کمتر از آن چیزی است که باید داشته باشد و طیف وسیعی از احساسات (مانند رنج، عصبانیت، خشم، اندوه، غبطه، ترس، حزن، تحقیر)، افکار (مانند رنجیدگی، عیب جویی، مقایسه با رقیب، نگرانی از ظاهر خود و ترحم به خود) و رفتارها (مانند ضعف، تردید و پرسش مداوم از خود، رفتارهای پرخاشجویانه و خشونت‌آمیز) را درگیر می‌کند.

وی اصلی ترین ویژگی افراد بدگو و زیرآب زن ها را  ضعف های شخصیتی ازجمله نداشتن مهارت زندگی، فقدان اعتماد به نفس، عدم عزت نفس، ترس و اضطراب دانست.

اسلامی یادآور شد: این افراد در درازمدت همیشه تنها می مانند زیرا همیشه ماه پشت ابر نمی ماند و روزی دروغشان برای همه آشکار می شود و دیگر کسی به آن ها اعتماد نمی کند.

وی اظهار داشت: برخی آدم ها به راحتی به خود اجازه هرگونه مداخله و قضاوتی را درخصوص اوضاع و احوال دیگران می دهند و به راحتی راجع به همه مسائل آنها تجزیه و تحلیل می کنند. این روانشناس گفت: طبیعی است این انسان ها دچار خلاهای تربیتی هستند که برای پنهان ساختن کمبودها و عقده های درونی خویش با حذف دیگران به اثبات خود می پردازند.

وی بیان داشت: کسانی که به دنبال نادیده گرفتن توانایی های دیگران هستند، یقیناً خود در انجام آن ضعیف و ناتوان هستند.

 

این روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه این بدگویی ها بیشتر در محیط های کار و فضاهای رقابتی اتفاق می افتد، افزود: فعالیت های اداری به واسطه حضور خلاقیت ها و نوآوری هایی که زمینه سبقت جویی عناصر انسانی را فراهم می کند پدید می آید و باعث نوعی ستیز و درگیری درونی می شود که سرانجام کیفیت کار را کاهش می دهد و انرژی و توان انسان ها را می گیرد و باعث آسیب های فراوانی می شود.

اسلامی تصریح کرد: در بسیاری مواقع رؤسا و مدیران ارشد نیز با اعتنای ویژه به سخنان برخی از کارکنان زیر مجموعه خود منجر به تقویت چنین روحیه ای در نظام اداری می شوند و این عناصر ضعیف که به «زیرآب زنی» مشغولند در این زمینه تشویق شده و پاداش دریافت می کنند و خود به خود باعث تقویت و تکرار این گونه رفتارها می شوند.

وی یادآور شد: سلامت نظام اداری در چنین فضایی مورد مخاطره قرار می گیرد و چالش و آسیب این مسئله باعث ناکارآمدی نظام اداری می شود.

اسلامی با اشاره به اینکه ریشه این نوع آسیب روانی را باید در حسادت جست وجو کرد، بیان داشت: عقده های روانی، کمبودها و خلاهای تربیتی و شخصیتی از دیگر عوامل این مسئله می تواند محسوب شود.

این روانشناس گفت: در چنین فضایی نظارت و ارزیابی درستی انجام نمی شود و نظام تنبیه و تشویق نیز به دقت صورت نمی پذیرد، در نتیجه این مسئله منجر به کاهش انگیزه و به حداقل رسیدن بهره وری می شود و سازمان در انجام ماموریت های خویش ناکارآمد خواهد ماند.

وی اظهار داشت: در این محیط ها خلاقیت ها و نوآوری ها شکوفا نمی شود و فضای اختناق آور «زیرآب زنی» باعث پریشان شدن اوضاع گشته و کارکنان مسئول و کارکنان زیرآب زن بازشناسی نمی شوند.

اسلامی افزود: افراد بی شماری هستند که از تهمت های ناروای اداری با وجود همه کارآیی هایشان در سیستم منزوی شده اند و فعالیت مفیدی ندارند.

 

 این روانشناس و مشاور خانواده تصریح کرد: برای حذف چنین حرکت های ناروا در نظام اداری ابتدا باید گزینش افراد بیمار مورد توجه قرار گرفته شود تا محیط حاکم بر نظام اداری سالم و فرهنگ سازمانی فرهنگ متعالی و دقیقی باشد.

وی تاکید کرد: در فضاهای اداری گاهی برخی کسانی هستند که با چاپلوسی سعی دارند با نفی دیگران خود را به اثبات برسانند که  مدیر باید تلاش کند تا این فضا آلوده به سخن چینی، غیبت، خبرچینی، تهمت، دروغ و چنین رذایل اخلاقی نشود.

اسلامی یادآور شد: همچنین خود کارکنان در وحله بعد باید با این پدیده برخورد کنند و اجازه ندهند که چنین فضایی در محیط کار شکل بگیرد.

وی گفت: پژوهش های روانشناختی نشان می دهد، به طور کلی کسانی که فاقد اعتماد به نفس و بیان احساسات هستند به طور منفعل در برخورد با دیگران به غیبت این افراد می پردازند، آنها با محیط و دنیای اطراف خودکنار نمی آیند و از بیان احساسات واقعی خود نسبت به دیگران واهمه دارند، افرادی درون ریز هستند و همه احساسات خود را درون خود نگه می دارند و بروز نمی دهند.

 

این روانشناس و مشاور خانواده  افزود: چنین افرادی به دلیل نداشتن عزت نفس برای دیگران احترام قائل نیستند و همیشه سعی دارند موضوعات را به حاشیه بکشانند، چرا که جرات روبه رو کردن حقیقت با دیگران را ندارند و نمی توانند با مشکلات مواجه شوند.

وی دلیل غیبت کردن افراد پشت سر دیگران را یادگیری مشاهده ای دانست و بیان داشت: در این مدل یادگیری مانند کودکان که از همان ابتدا از والدین خود می آموزند، و هرچه را که می بینند انجام می دهند.

اسلامی با بیان اینکه ژنتیک و وراثت در این مورد هیچ نقشی ندارد، تصریح کرد: مثلاً وقتی مادری مهارت جرات مندی و قاطعیت را نداشته باشد، پشت سر دیگران صحبت می کند و آنها را مورد تجزیه و تحلیل و قضاوت خود قرار می دهد و این روند ادامه پیدا می کند و به مرور زمان کودکان هم پشت سر دوستانشان صحبت می کنند و در آینده در مورد خانواده همسر، همکار و... غیبت می کنند و به تخریب شخصیت و منزلت جایگاه فرد دست می زنند.

وی ویژگی افراد بدگو و زیرآب زن را ضعف های شخصیتی ازجمله: نداشتن مهارت زندگی، فقدان اعتماد به نفس، عدم عزت نفس، جرات مندی و ترس و اضطراب عنوان کرد.

اسلامی یادآور شد: متاسفانه در سازمان ها و ادارات دولتی درصد زیادی از کارکنان ویژگی «منفعل مهاجم» دارند، یعنی این افراد روراست و صادق نیستند و پشت سر همکاران خود غیبت می کنند.

وی گفت: این افراد در بسیاری از جوامع در ادارات دولتی به دلیل این که نزد مدیران ارشد خود از جایگاه بهتری برخوردار شوند، شروع به زیرآب زنی و غیبت و قضاوت پشت سر دیگران می کنند.

 

این روانشناس و مشاور خانواده افزود: برای حل چنین مشکلی باید در یک محیط دوستانه به این فرد بگوییم که دست از غیبت و قضاوت دیگران بردارد و وی را از مشکلات و مضرات بدگویی آگاه کنیم.

اسلامی بیان داشت: مطالعه کتاب های روان شناسی ازجمله: افزایش اعتماد به نفس، مهارت زندگی، جرات مندی و... می تواند باعث کاهش چنین رفتارهایی در این افراد شود.

 وی حسد، رقابت های ناسالم، خودکم بینی و خودبینی را از دیگر  دلایل پدیدآمدن این معضل دانست.

اسلامی اظهار داشت: این افراد معمولاً به دو دسته تقسیم می شوند، گروهی که در ظاهر می توان تشخیص داد فرد قابل اعتمادی است، و گروه دیگر، برخی افرادی که در ظاهر خود را بسیار قابل اعتماد نشان می دهند در صورتی که پشت سر و در غیاب افراد شروع به بدگویی می کنند.

وی گفت: کسانی که پشت سر دیگران غیبت می کنند، موجب سلب اعتماد عمومی به ویژه در محیط کار می شود و بدین ترتیب عشق و علاقه همکاری و همیاری از بین می رود.

اسلامی افزود: در مجموع، بیشترین ضرر را خود فرد حسود می برد و اذیت می شود، چرا که انسان حسود هیچگاه آسایش ندارد و دائم در حال خودخوری است.

 

انتهای پیام/