کد خبر: 73347

در پی درگذشت آیت الله مهدوی کنی

آغاز گمانه زنیها برای آینده ریاست مجلس خبرگان رهبری، در پی درگذشت آیت الله مهدوی کنی و معیارهای انتخاب رئیسی که دستخوش تحلیل شخصی مبنی بر ریاست آینده ی این مجلس شده است.

کرمان خبر گزارش می دهد؛  مطابق اصل 107 قانون اساسی مسئولیت مهم تعیین و نظارت بر ولی فقیه و رهبری جمهوری اسلامی ایران بر عهده ی مجلس خبرگان است و این موضوع این مجلس را به یکی از مهم ترین مجالس نظام تبدیل کرده است. این مجلس که متشکل از فقهای جامع شرایط و مجتهد است طولانی ترین دوره ی نمایندگی که هشت سال می باشد را نیز برای اعضای خود قائل است.

ریاست این مجلس از زمان تأسیس در سال ۱۳۶۱به عهده آیت الله علی مشکینی بود و با وجود این معلم اخلاق، سایر اعضا به خود اجازه ی نامزدی برای ریاست این مجلس را نمی دادند و همه ی جریان های سیاسی برای ایشان احترام ویژه ای قائل بودند. پس از ارتحال وی در سال ۱۳۸۶این پست به هاشمی رفسنجانی که تا آن زمان نائب رئیس مجلس خبرگان رهبری بود رسید و وی دو دوره متوالی به عنوان رئیس مجلس خبرگان چهارم انتخاب شد.این انتخاب کمک زیادی به بازسازی چهره‌ هاشمی رفسنجانی در فضای سیاسی ایران به ویژه بعد از شکست در انتخابات ریاست جمهوری ۸۴نمود. پس از سال 89 و به دلیل عملکرد و مواضع هاشمی رفسنجانی در حوادث سال 88 آیت الله مهدوی کنی به عنوان رئیس مجلس خبرگان انتخاب شد. پس از به کما رفتن ایشان گمانه‌زنی‌ها در مورد ریاست این مجلس بالا گرفت تا اینکه آیت‌الله هاشمی‌شاهرودی ریاست موقت این مجلس را عهده‌دار شد اما فوت آیت الله مهدوی کنی سرنوشت ریاست این نهاد مهم را به موضوعی مهم و کانون خبرها و گمانه زنی ها در هفته های اخیر تبدیل کرد.

اولین گمانه زنی ها با مصاحبه ی آیت الله سید احمد خاتمی با شبکه ی خبری العالم شروع شد. وی در این گفتگو، آیت الله هاشمی شاهرودی، آیت الله یزدی، آیت الله جنتی و آیت الله موحدی کرمانی را به عنوان گزینه های احتمالی ریاست مجلس خبرگان معرفی کرد و از عدم کاندیدا شدن خود خبر داد و تصریح کرد «آن طور که من خبر دارم جناب آقای هاشمی رفسنجانی در برخی جلسات گفته اند که تمایلی به ریاست ندارند». اما این سخنان با واکنش غیررسمی هاشمی رفسنجانی مواجه شد. یک منبع نزدیک به وی به نقل از هاشمی رفسنجانی نقل کرد: «درصورتی که بعضی افراد که آنها را برای ریاست خبرگان صالح نمی‌دانم قصد کاندیدا شدن داشته باشند، آمادگی خود را برای کاندیداتوری ریاست این مجلس اعلام خواهم کرد.» اما سخنان نقل شده از هاشمی رفسنجانی واکنش آیت الله علم الهدی نماینده ی مردم مشهد در مجلس خبرگان را را در پی داشت. وی در این زمینه گفت: «باید دید منظور آقای هاشمی از افراد ناصالح چه کسانی هستند، هر کسی که کاندیدا شود از نظر ایشان ناصالح است. البته ممکن است منظور آقای هاشمی از ناصالح، ناصالح برای ریاست باشد که باید ببینیم مقصودشان چه بوده است. اگر ناصالح به آن معنا باشد درست نیست که به فقهای عادل، ناصالح بگوییم»

پس از این سخنان خاتمی بعضی از رسانه های اصلاح طلب و نزدیک به هاشمی رفسنجانی تشکیل جبهه و تلاش هایی برای نیامدن هاشمی رفسنجانی را مطرح کردند اما خاتمی در جواب به این فضاسازی گفت: «مصاحبه های بسیاری با این مضمون دیدم که کسانی تلاش می کنند آیت الله هاشمی رفسنجانی نیاید، اما کجای حرف بنده اینطور استنباط می شد که آقای هاشمی رفسنجانی نیاید؟ من گفتم که ایشان مانند همه علمای دیگر تمایلی به ریاست ندارد، اصل در بین علمای ما این است که دنبال ریاست نباشند».

در مورد معیارهایی که برای انتخاب رئیس مجلس خبرگان لازم است در نظر گرفته شود باید گفت ویژگی هایی كه در آیت الله مشكینی و آیت الله مهدوی كنی بود، بهترین معیار است. رئیس مجلس خبرگان باید جایگاه علمی مورد قبولی در نزد جامعه و خبرگان داشته باشد، وارستگی اخلاقی داشته باشد و وجهه فقاهتی و اجتهادی او بر چهره ی سیاسی اش غلبه داشته باشد.توجه به این نکته لازم است که مجلسخبرگانرهبرییکجایگاهکاملاًعلمیوفقاهتیداردکهدردورانریاستآیت‌اللهمهدوی‌کنیبهاصلخویشبازگشت.بدون شک ویژگی های فردی و روش مدیریتی و اخلاقی آیت الله مهدوی کنی در طول زمانی که ریاست مجلس خبرگان را بر عهده داشتند انتظارات مردم و مسئولین را از رئیس بعدی این مجلس افزایش می دهد و به راحتی نمی توان کسی را برای جانشینی ایشان انتخاب کرد زیرا ایشان شخصیتی چندجانبه داشتند و جامع نگر بودند. جایگاه رفیع علمی، اخلاقی و وجهه برتر فقاهتی و سطح بالای تدبیر او از جمله مواردی است که از آن بهره مند بودند و در ابعاد گوناگونی منشأ برکاتی برای نظام و انقلاب بودند و امروز خلأ وجودی ایشان کاملا احساس می شود و فردی در حد ایشان به راحتی قابل دسترسی نیست.

درباره ترکیب مجلس خبرگان بیان این نکته حائز اهمیت است که اکثریت قریب به اتفاق اعضای آن مرزبندی صریح و قاطعی نسبت به فتنه‌گران و ساختارشکنان دارند؛ موضوع بنیادینی که متاسفانه هاشمی رفسنجانی درباره آن کوتاهی کرده است و به همین دلیل بود که آیت‌الله مهدوی‌کنی(ره) با وجود عدم علاقه به قبول پست و مسئولیت درباره ی ریاست مجلس خبرگان احساس مسئولیت کرد و باوجود دوستی 50 ساله با هاشمی رفسنجانی، پاسداری و صیانت از انقلاب را بر این دوستی ترجیح داد.

بعضی از روزنامه ها نیز از احتمال حضور آیت الله امامی کاشانی برای ریاست مجلس خبرگان رهبری یاد کرده اند که به نظر می رسد این احتمال و سایر گزینه های احتمالی دیگر از جمله آیت الله جنتی و آیت الله یزدی نیز از قوت کافی برخوردار نباشند. اما در این میان احتمال ورود هاشمی رفسنجانی و هاشمی شاهرودی به این عرصه از درجه ی احتمال بالایی برخوردار است.با این وجود گرچه هاشمی رفسنجانی دارای حامیان زیادی در مجلس خبرگان برای تصدی مقام ریاست این مجلس است و سخنان نقل شده از وی در مورد نامزدی ریاست مجلس خبرگان نیز تکذیب نشده است و این امر احتمال نامزدی وی را تقویت می کند، اما به نظر می رسد آیت الله هاشمی شاهرودی نیز یکی از گزینه های قوی برای ریاست این مجلس باشد. هاشمی شاهرودی که در زمان بیماری آیت الله مهدوی کنی ریاست مجلس خبرگان را بر عهده داشت و همین امر باعث شده است بسیاری از او به عنوان جانشین بعدی آیت الله مهدوی کنی یاد کنند، دارای شخصیتی فراجناحی است و این امر او را به شخصیت مورد اعتماد همه ی گروه ها و جناح ها تبدیل کرده است. همچنین وی دارای سابقه ی مدیریتی قوی و موفق در ریاست قوه قضاییه است و از نظر فقهی و علمی نیز در جایگاه بالا و مورد قبول همگان قرار دارد و همین ویژگی ها باعث شده است که وی با حکم رهبر معظم انقلاب مسئول هیأت حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه گانه باشد.

علی رغم احتمال ورود هر دوی هاشمی ها به عرصه ی نامزدی ریاست مجلس خبرگان به نظر می رسد با توجه به روابط این دو و نظر مثبتی که هاشمی رفسنجانی به آیت الله هاشمی شاهرودی دارد، ممکن است هاشمی رفسنجانی از ورود به این عرصه خودداری کند. همچنین بر اساس اتفاق های دوره های گذشته و توافق همه ی اعضا بر روی یک نفر، می توان این فرض را محتمل دانست که از میان این دو تنها یک نفر کاندیدای ریاست مجلس خبرگان شود و رأی آوردن هاشمی شاهرودی برای ریاست مجلس خبرگان محتمل تر است.

نویسنده: مجید دانشی