کد خبر: 81493

یکی از بحث های بسیار پیچیده تاریخ ایران،موضوع آیت الله شیخ فضل الله نوری است.ایشان یکی از شخصیت هایی است که مربوط به بخش فرهنگی مشروطه است و مشروطه بخشی ناتمام از انقلاب اسلامی بوده است...

ریحانه رستم آبادی/ یکی از بحث های بسیار پیچیده تاریخ ایران،موضوع آیت الله شیخ فضل الله نوری است.ایشان یکی از شخصیت هایی است که مربوط به بخش فرهنگی مشروطه است و مشروطه بخشی ناتمام از انقلاب اسلامی بوده است. زندگی شیخ از چند جنبه مهم و ارزشمند است: 

۱.نقش روحانیت درتاریخ-زیراایشان یکی از نقاط عطف روحانیت بوده است و تحقیق در زمینه مبارزات سیاسی و رو حانیون شیعه،خواه ناخواه زندگی شیخ را دربرمی گیرد.۲. نقش مهم در تحولات ایران از جمله نهضت مشروطه وتحریم تنباکو۳. اندیشه سیاسی ایشان که در دو نهصت تنباکو و مشروطیت بخصوص در نهضت تنباکو باعث طرح اندیشه مشروطه مشروعه شد.

درربررسی نظرات ایشان پیرامون مشروطه به نظر می رسدکه سه ایراد اساسی نسبت به آن داشتند.نوع حکومت مشروطه- تبیین ازادی- قانونگذاری

 شیخ فضل الله از نخستین عالمان اسلامی بود که در آن دوران به نقش استعمار در جهت اسلام زدایی و جایگزین ساختن حکومت مشروطه،بعنوان نسخه ای از لیبرال دموکراسی غربی و نیز جایگزینی ملی گرایی به جای اسلام گرایی و ترویج بی بند و باری به نام ازادی و دموکراسی و... روشن کری وشفاف سازی میکردند.و لحظه ای از مقابله بااین جریان شوم باز نماندند.شیخِ شهید در ابتدای جریان مشروطه باان موافقت نمود اما بعد از اینکه دریافت اساس مشروطه طرحی خارجی وبنیان بر انداز اسلام است، به مخالفت با این طرح انگلیسی برخواست،آن را مطرود ونقشه ی سفارت انگلستان شمارد.

آیت الله نوری(ره)خواهان قانونی بود که برپایه احکام اسلامی باشد.

ایشان معتقد بودند، چون اکثر مردم مسلمان پیرو دین اسلام هستند باید حکومت آن هرچند به صورت مشروطه امااز نوع حکومت مشروعه ودینی باشد، یعنی قانون اساسی،سایرقوانین حقوقی و جزایی،همچنین قوانین اجتماعی با احکام ومتن شریعت اسلامی مطابقت داشته باشد.

در جواب مخالفانش که وی را طرفدار استبداد و نظام شاهنشاهی میخواندند اعلام کردند که با مشروطه مخالفتی ندارند بلکه با اشخاص بی دین و فرقه گمراه و گمراه گر مخالفند که میخواهند به اسلام ضربه وارد کنند.

علی رغم مواضع صریح و شفاف متاسفانه تبلیغات هوشمندانه دشمنان مانع از رسیدن این حرف وفریادهابه گوش توده های مردم شد و در نهایت مجلس بر طبق خواسته عوامل بیگانه و روشنفکران غربزده تشکیل گردید و با شعار اصلاحات مسیر انقلاب را منحرف و ارزشهای غربی را جایگزین ارزش های دینی کردند.

هدف اصلی انگلستان از نفوذ در نهضت مشروطه، کنترل نهضت و هدایت ان به سمت مقاصدبریتانیای آن زمان بود. پس از مدتی که انگلیسی ها به عمق امیال ازادی خواهانه و ملی گرایانه مشروطه خواهان پی بردند و دریافتند که با پیروزی انقلاب در صحنه سیاست داخلی ایران دیگر هیچ نقشی برای ایفا باقی نمی ماند به مخالفت با ازادی خواهان پرداختند بدین ترتیب باهمکاری سرمایه داران وابسته،زمین داران و سیاست مداران وابسته و با کمک لژهای فرامانوسری مشروطیت رابه مسیر دیگری هدایت نمود. در این بین نیز مخالفت قدرتهای استعماری و اذناب و عوامل انان با《روحانیت》از عناد و دشمنی سرسختانه و وقفه ناپذیرشان با اسلام سرچشمه میگیرد.

از انجا که علما و روحانیون اندیشمند و مبارز همواره بار سنگین مرزبانی از دین و مقابله با متعدیان به حریم قران و ازادی و استقلال ملت های مسلمان را بر دوش میکشند در معرض تهاجم خصم و اماج تیرهای زهراگین جنگ روانی و هتک و تخریب قرار میگیرند.

قدرتهای استکباری پس از اگاهی کامل نسبت به نقش محوری و بنیادین روحانیت اگاه و مبارز، در نگهداری از جامعیت دین وحفظ استقلال سرزمین اسلامی و دفع استعمار و استبداد خارجی راه مبارزه با روحانیت را به طور غیر مستقیم عملیاتی ساختند. 

از جمله: ایجادفضایی انباشته از تهمت و دروغ گویی و گسترش ان در جامعه به نحوی که نه تنها مردم از چهره های شاخص فاصله بگیرند بلکه در مقابل این مرزبانان فکر وحریم اندیشه راستین بایستند و در اوج ناآگاهیِ موثر ازنفوذدر تخریب شخصیت انان به عوامل استعماری کمک کرده و تیشه بر ریشه خودزنند.

شیخ فضل الله یکی از این روحانیون مبارز بود که به این سرنوشت دچار شد و صورت ساده مسئله است که بگوییم سکولارها و روشنفکران غرب زده ایشان را دار زدند و اکتفا به این عبارت مختصر،بسیار احمقانه است.بلکه نفوذ حاصل از جریان سازی وموج سازی غرب بارهبری روشنفکران سرنوشت شیخ را اینکونه رقم زد.

در طول تاریخ شیخ تنها روحانی و نماد دینی بود که محکوم به اعدام شد که این اتفاق به سبب نفوذدشمن و غلبه بر فرهنگ و سیاست بود.

تصویر دیگر شیخ بالای چوبه دار،یک معنی دارد؛ گاهی فضا را انقدر غبار الود می کنند که مردم یک شهررضایت میدهند،هدایتگرشان را بالای دار ببینند. عالمشان را بالای دار ببینند. عالمی که با همه وجود در مقابل سیل التقاط واستحاله ایستاد تا مرجعیت  مردم از دامن علمای شیعه به اصحاب سفارت و ذلالت نرسد وسلسله فقاهت قطع نشود.

 تااسلام حاکم باشد نه تعبیر انسان ها از اسلام.

جریان مشروطه و انحراف آن ازمسیر آرمان خواهی به واسطه نفوذ غرب وفریب روشنفکران به ظاهر وطن پرست.همچنین عدم آگاهی عوام.تجربه ای باید باشد برای دولتمردان کنونی جمهوری اسلامی ایران که فریب درهای باز سفارت انگلستان را نخورند ومسیر انقلاب را به واسطه ی نفوذ منحرف نسازند.وهمچنان انقلابی عمل کنند.