کد خبر: 86494

گزارش ویژه کرمان خبر؛

علی‌رغم لبخندها و حمایت‌های ظاهری اروپا از حفظ برجام و عصبانیت و خشم آمریکا از برجام، هدف اصلی و مشترک آمریکا و اروپا این است که با اجرای ترفند «پلیس خوب ــ پلیس بد»، توان موشکی و قدرت منطقه‌ای ایران را نیز برجامیزه کرده و به‌خیال خام خود بدون شلیک حتی یک گلوله، برجام‌های بعدی را نیز به مرحله اجرا برسانند.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی کرمان خبر، بعد از آنکه هفته گذشته ترامپ در یک نشست خبری اعلام کرد که از برجام خارج شده است و آمریکا نمی تواند به این توافق بین المللی پایبند باشد، روحانی، رئیش جمهور ایران در گفتکوی تلویزیونی خود با مردم اعلام کرد که دولت می خواهد برجام را ادامه دهد.

در همین راستا روحانی گفته بود: ما مسیر برجام را ادامه می‌دهیم اما اگر کسی در طرف مقابل تخلف کند، ما به تخلف‌های آنها پاسخ خواهیم داد. ما به راهی که انتخاب کردیم مطمئن هستیم. ما هرگز آغازگر تخلف از برجام نخواهیم بود.

وی در ادامه افزود: آمریکا برای ایجاد اجماع علیه ایران در سخت‌ترین شرایط تاریخی است، در حالی که ایران در بهترین شرایط ممکن است. راجع به برجام متحدان آمریکا در اتحادیه اروپا 28 کشور به صراحت اعلام می کنند پایبند به برجام هستند.

این سخنان روحانی در کنار اظهارات مقامات اروپایی مبنی بر تمایل آنها به ادامه برجام حاکی از اجماع جهانی برای نگه داشتن این توافق بین المللی بود اما حقیقت این است که آیا در عمل کشورهای اروپایی حاضر به ادامه برجام با ایران خواهند بود و یا اینکه از ترس آمریکا برجام را اجرا نخواهند کرد.

به‌‌رغم اینکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تعلیق تحریم‌های ایران را فعلا مطابق برجام تمدید کرده است، برخی از تحلیلگران مسائل بین‌المللی بر این باورند که حیات برجام به خطر افتاده و این توافق مهم در مسیر فروپاشی است.

ریچارد نفیو، مدیر برنامه سیاست‌گذاری جهانی انرژی در دانشگاه کلمبیا ـ که به‌عنوان ارشدترین کارشناس تحریم‌ها در مذاکرات هسته‌ای با ایران در سال‌های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ حضور داشته ـ به شبکه آمریکایی سی‌ان‌بی‌سی گفته: «من بسیار نگرانم که برجام بعد از ماه می ‌۲۰۱۸ دوام نیاورد. ترامپ فهرستی از درخواست‌های غیرمنطقی اعلام کرده است که من فکر نمی‌کنم، توافقی منطقی میان اروپا و اعضای کنگره آمریکا قادر به برآورده کردن آن باشد.» برجام که در سال ۲۰۱۵ مورد توافق ایران و ۱+۵ قرار گرفت، بر برداشته شدن تحریم‌های ایران در مقابل پذیرش برخی محدودیت‌ها بر برنامه هسته‌ای ایران بنا شده است و رئیس‌جمهوری آمریکا طبق قوانین داخلی آمریکا، باید هر نود روز یک بار مطابقت این توافق با منافع آمریکا را تصدیق کند یا اینکه سرنوشت توافق را به دست کنگره بسپارد.

درحالی‌که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، مکررا پایبندی ایران به تعهدات خود مطابق برجام را تایید کرده است، ترامپ به مخالفت خود با این توافق ادامه داده و مدعی است، باید به علت مسائل موشکی و حقوق بشر ـ که ارتباطی با برجام ندارد ـ بار دیگر تحریم‌های علیه ایران اجرایی شود. ترامپ در دوازدهم ژانویه اعلام کرد که اگر کنگره و طرف‌های اروپایی، آنچه را که او «نواقص فاجعه‌بار» برجام می‌نامد، اصلاح نکنند، ایالات‌متحده از این توافق خارج خواهد شد. نفیو به سی‌ان‌بی‌سی گفته است: «واقعیت به زبان ساده این است که ترامپ از برجام متنفر است و واقعیت‌های این توافق را هم درک نمی‌کند و با وجودی که مشاوران او تلاش می‌کنند تا وی نگاهی واقع‌بینانه به این توافق داشته باشد، به‌نظر می‌رسد تلاش فراوان آنها برای زنده نگه داشتن توافق موفق نباشد.»

همه شرکای تجاری کشورهای اروپایی

اتحادیه اروپا اتحادیه‌ای اقتصادی-سیاسی متشکل از 27 کشور می‌باشد. آلمان، اسپانیا، استونی، اسلواکی، اسلوونی، اتریش، ایتالیا، ایرلند، بریتانیای کبیر (انگلستان)، بلژیک، بلغارستان، پرتقال، چکسلواکی، دانمارک، رومانی، سوئد، فرانسـه، فـنلاند، جمهوری قبرس، لتونی (لاتویا)، لوکزامبورگ، لهستان، لیتوانی، مالت، مجارستان، هلند و یونان کشورهای عضو این اتحادیه هستند. لازم به ذکر است بریتانیا در همه پرسی ۲۲ ژوئن ۲۰۱۶ که دیوید کامرون نخست‌وزیر وقت بریتانیا برگزار کرد رأی به خروج بریتانیا آر اتحادیه اروپا دادند، از آنجا که فرایند خروج بریتانیا کامل نشده است لذا در آمارهای اقتصادی این گزارش بریتانیا نیز مشمول واقع شده است. همچنین این اتحادیه بالغ بر نیم میلیارد نفر جمعیت را در خود جای داده است.

میزان رشد تولید ناخالص داخلی در سال 2016، 30/2 درصد بوده است. روند نوسانات درصد رشد GDP اتحادیه‌ اروپا در 10 سال اخیر در نمودار زیر قابل مشاهده است:

 

وضعیت تجاری اتحادیه اروپا در سال 2016 در جدول زیر آمده است؛ بر اساس این جدول تقریباً میزان صادرات و واردات اروپا برابر بوده است؛ مهم‌ترین محصولات تجاری اتحادیه‌ اروپا عبارت است از ماشین آلات، وسایل نقلیه موتوری، دارو و سایر مواد شیمیایی، سوخت، هواپیما، پلاستیک، آهن و فولاد، چوب و محصولات کاغذی و مبلمان. همچنین محصولات وارداتی این اتحادیه شامل سوخت و نفت خام، ماشین آلات، وسایل نقلیه، دارو و سایر مواد شیمیایی، جواهرات گران‌بها، پارچه، هواپیما، پلاستیک، فلزات، کشتی‌ها می‌شود.

مجموع مبادلات در تجارت خارجی اتحادیه اروپا در سال 2016  به ارزش 3660 میلیارد دلار  شامل 1850 میلیارد دلار صادرات و 1810 میلیارد دلار واردات با تراز تجاری مثبت 40 میلیارد دلار بوده است.

از میان کشورهای مختلف، به ترتیب پنج کشور ایالات متحده آمریکا، چین، روسیه، ترکیه و ژاپن، بیشترین سهم را در مبادلات تجاری با اتحادیه اروپا به خود اختصاص داده اند.

بررسی جدول زیر نشان می دهد که سهم واردات کالا از آمریکا حدود 15 درصد و سهم واردات کالا از ایران تقریبا کمتر از یک درصد برای کشورهای اروپایی است. واردات اروپایی ها از ایران بیشتر محدود به حوزه انرژی می شود که عربستان در سال های گذشته توانسته است این حوزه را به خوبی برای کشورهای اروپایی با قیمت ارزان پوشش بدهد.

یک کارشناس مسائل اقتصادی در این خصوص گفته بود که حجم واردات کالا از آمریکا برای اتحادیه اروپا بالغ بر 400 هزار میلیارد دلار است اما این رقم برای واردات کالا از ایران به کمتر از 6 هزار میلیارد دلار می رسد.

اتحادیه اروپا بیشترین صادرات خود را به ایلات متحده دارد که 20.7 درصد کل صادرات اتحادیه را در بر می‌گیرد. به‌علاوه بیشترین واردات خود را نیز از چین وارد می‌کند معادل 20.2 درصد کل واردات اتحادیه است. معاملات تجاری اتحادیه اروپا با آمریکا بیشترین ارز آوری یا مزیت اقتصادی را برای این اتحادیه دارد و مبادلات تجاری با چین بیشترین خروج ارز را برای اتحادیه به همراه دارد.

بررسی مرادودات تجاری میان اروپا و ایران و همچنین اروپا و آمرکیا نشان می دهد که اروپا هرگز قادر نخواهد بود جلوی تحریم های امریکا ایستادگی کند و از همین رو منافع خود با آمریکا را به منافع خود با ایران ترجیح می دهد.

در سال های گذشته مراودات تجاری کشورهای آلمان، فرانسه، ایتالیا و یونان بیشتر از مراودات سایر کشورهای اروپایی با ایران بوده است؛ از همین جهت شاید اقدام عملی این سه کشور برای افزایش مراودات مالی خود با ایران بتواند سایر کشورها را مجاب به نادیده گرفتن آمریکا کند.

نیم‌نگاه شرکت‌های اروپایی به تحریم های آمریکا

در روزهای گذشته سران کشورهای آلمان، فرانسه، انگلیس و... به روحانی قول داده اند که برجام را بدون آمریکا ادامه می دهند اما باید در نظر داشت: این دولت‌های اروپایی نیستند که قرار است با ایران وارد داد و ستد، سرمایه‌گذاری و... شوند و به خاطر وصعیت اقتصادی اروپا این بخش خصوصی است که باید تمایل به کار با ایران را داشته باشد.

سال ۲۰۱۲ بانک استاندارد چارتر از سوی آمریکا به دلیل معامله با ایران نزدیک به ۶۷۰ میلیون دلار جریمه شد؛ بعد از این تجربه تلخ شرکت های اروپایی کمتر به سراغ مراودات مالی با ایران آمدند؛ باز نشدن سوئیفت از سوی بانک های بزرگ اروپایی هم به دلیل ترس آنها از جریمه های آمریکا بود.

باید منتظر ماند و دید در نظام‌های مبتنی بر بازار آزاد ، دولت‌های اروپایی چطور می‌توانند بانک‌ها و شرکت‌های بزرگ خود را متقاعد کنند که با ایران وارد روابط اقتصادی شوند؛ تجربه ها نشان می دهد در شرایط قبل از خروج آمریکا از برجام یعنی 2 سال گذشته، اگرچه تحریم ها روی کاغذ برداشته شد اما هنوز دولت‌های اروپایی نتوانسته‌اند بانک‌های بزرگ را راضی به کار کردن با ایران کنند.

دیوید میلر: برجام بدون آمریکا نمی‌تواند باقی باشد

سی‌ان‌ان از میلر که معاون اندیشکده «وودرو ویلسون» است، پرسید: ایران تلاش دارد تا توافق هسته‌ای را علی‌رغم خروج آمریکا، نجات دهد؛ آیا فکر می‌کنید این توافق قادر به ادامه بقا باشد؟ میلر در پاسخ گفت: به واقع اینطور فکر نمی‌کنم، چرا که توافق هسته‌ای، یک لیگ بزرگ بازی بیسبال نیست؛ نمی‌تواند در امان ماند.

 

سی‌ان‌ان در ادامه پرسید: چنانچه آمریکا خارج شود اما روسیه، چین، انگلیس، فرانسه، آلمان و اتحادیه اروپا همگی تابع موازین و متن توافق باشند، می‌تواند نجات یابد؟ معاون اندیشکده  وودرو ویلسون گفت: من تصور می‌کنم که طرف‌های اروپایی این مسیر را در پیش گیرند که نوعی برجام بدون آمریکا را به وجود آورند، اما پرسش اصلی این است، زمانی که تحریم‌ها آغاز شوند؛ به خزانه‌داری آمریکا نگاهی بیاندازید که قرار است تمامی تحریم‌ها علیه ایران را از سرگیرد و ترامپ خواهان تحریم‌های اضافی و بیشتر است.تحریم‌ها مستقیم علیه ایران است، به نظرم ایران از خود واکنش نشان دهد.

 

میلر افزود: صریح بگویم برجام نیازمند یک تعهد روشن از طرف آمریکا است، اما اکنون به هر دلیلی رئیس‌جمهور آمریکا خواستار خروج از آن شده است.

اوباما و دیگر مقامات سابق دولت آمریکا چندین بار به‌صراحت اعلام کردند که «ما توانستیم بدون شلیک حتی یک گلوله، توان هسته‌ای ایران را متوقف کنیم». مقامات ارشد دولت اوباما همچنین تأکید کردند که «ما صنعت هسته‌ای ایران را متوقف کردیم و حالا نوبت دولت بعدی آمریکا است که این روند را درخصوص توان موشکی و قدرت منطقه‌ای ایران اجرا کند». علی‌رغم لبخندها و حمایت‌های ظاهری اروپا از حفظ برجام و عصبانیت و خشم آمریکا از برجام، هدف اصلی و مشترک آمریکا و اروپا این است که با اجرای ترفند «پلیس خوب ــ پلیس بد»، توان موشکی و قدرت منطقه‌ای ایران را نیز برجامیزه کرده و به‌خیال خام خود بدون شلیک حتی یک گلوله، برجام‌های بعدی را نیز به مرحله اجرا برسانند.

اظهارات مقامات دولت درخصوص گرفتن تضمین از اروپا و خوش‌بینی به اظهارات مقامات تروئیکای اروپایی در حالی است که این کشورها هم در برجام و هم در توافق سعدآباد، آزمون خود را پس داده و ثابت کرده‌اند که به هیچ عنوان قابل اعتماد نیستند.


انتهای پیام/