کد خبر: 86544

گزارش ویژه کرمان خبر؛

نمی‌توانیم با قاطعیت بگوییم که خروج آمریکا از برجام هیچ تأثیری بر اقتصاد ایران ندارد، اما قاعدتا به شدتِ قبل از امضای برجام نخواهد بود و اقتصاد ایران به شرایط قبل از برجام برنمی‌گردد.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی کرمان خبر، قبل از اجرایی شدن برجام گمانه زنی‌ها بر آن بود که با حل مناقشه هسته‌ای ایران با غرب و برطرف شدن تحریم‌ها، آینده اقتصاد ایران قدری روشن‌تر خواهد شد و برخی از ابهامات و ریسک‌های غیر قابل پیش‌بینی با اجرایی شدن برجام از بین خواهد رفت، اما در نتیجه اجرایی شدن برجام روند سرمایه‌گذاری در بازار تغییر چندانی نکرد.

پس از اجرای توافق هسته‌ای در سال 94 خوش بینی از نتایج به‌دست آمده بازار را فرا گرفت و این خوش بینی‌ها و انتظارات مثبت تنها در روزهای پایانی سال 94 و در گروه‌هایی همچون خودرویی‌ها نمود پیدا کرد.

با شروع سال 95 و گذشت چندین ماه از اجرایی شدن برجام،  دیگر خبری از خوش بینی‌های سابق در میان نبود و بازار همچون قبل از برجام در رکود عمیقی به سر می‌بُرد.

فقدان تغییرات جدی در بخش‌هایی همچون رونق تولید، نرخ رشد واقعی ، زمینه‌های خروج از رکود و الزام بانک‌ها به کاهش نرخ سود در اقتصاد ایران، منطقی‌ترین عامل برای رکود حاکم بر بازار سرمایه است.

در چنین شرایطی که بازار سرمایه از نتایج برجام تأثیر چندانی به خود نگرفته است، در مقابل برهم خوردن برجام از خود واکنش‌هایی منفی نشان می‌دهد. در طول چند هفته‌ای که سخن از احتمال برهم خوردن برجام از سوی طرف آمریکایی و از دست رفتن بخشی از اعتبار آن شد، بازار واکنش‌های به شدت منفی از خود نشان داد و اصطلاحاً پیشاپیش به استقبال مرگ رفت.

مهم‌ترین تنش مشاهده شده در بازار و اقتصاد ایران از ترس برهم خوردن برجام، تغییرات پرشتاب قیمت ارز بود که موجب شد رکوردهای کم نظیری در این حوزه زده شود و تا مرحله‌ای این افزایش قیمت ارز جلو رفت که بازار و دولتمردان را دچار شوک جدی کرد.

اما آنچه مسلم است، بازار ایران بسیاری از نتایجی را که قرار بود پس از به هم خوردن برجام تجربه کند، قبل از این اتفاق تجربه کرد و به نظر برخی صاحبنظران شاید اتفاق و تکانه جدی دیگری پس از این، اقتصاد کشور را تهدید نکند.

تاثیر خروج آمریکا از برجام بر اقتصاد ایران/مسکن پیشران اقتصاد در سال ۹۷

هادی حق‌شناس اظهار کرد: در سال 96 به نظر می‌رسید ادامه حرکت 5 سال گذشته دولت بوده است؛ به خاطر این‌که دولت در شرایطی اقتصاد را تحویل گرفت که دو سال پیاپی (91 و 92) اقتصاد ایران حدود 8 درصد کوچک شده بود.

وی ادامه داد: روند رو به جلو رشد اقتصادی در سال 96 ادامه یافت اما در سال 95 رشد اقتصادی دو رقمی و 12 درصدی داشتیم که در سال گذشته نتوانستیم آنرا تکرار کنیم.

وی توضیح داد: دلیل این بود که سال 95 بخش عمده رشد اقتصادی متاثر از نفت بود و در سال 96 ظرفیت خالی نفت قبلا استفاده شده بود؛ لذا به نظر می‌رسد رشد اقتصادی حدود 4 درصدی سال گذشته مربوط به بخش غیرنفتی بوده است.

کارشناس اقتصاد با بیان " به هر حال رشد اقتصادی نشان از عملکرد مثبتی دارد" اظهار کرد:‌ از طرفی به نظر می‌رسد فاصله بین صادرات غیرنفتی و واردات نزدیک به هم بوده و تراز تجارت ما در یک عدد کوچک منفی بود.

حق‌شناس با یادآوری این‌که سال‌های 94 و 95 که تزار بازرگانی مثبت بود، تاکید کرد:‌ در نیمه دوم سال گذشته بخش ساختمان از رکود خارج شد و می‌توان پیش‌بینی کرد این بخش در سال جاری به رونق می‌رسد و این رونق به استمرار رشد اقتصادی مثبت کمک خواهد کرد.

وی با بیان این‌که سال 97 را با دو پیش فرض می‌توان تحلیل کرد،‌گفت: پیش‌فرض اول این‌که ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا از برجام خارج می‌شود؛ در این حالت طبیعی است که ممکن صادرات نفت و نقل و انتقالات ارزی دچار مشکل می‌شود. در این شرایط بخش عمده امید به رشد اقتصادی باید به رشد اقتصادی ساختمان و کشاورزی معطوف شود.

وی بیان کرد: اگر رئیس‌جمهوری آمریکا رفتار سال 96 با برجام را در سال 97 ادامه دهد به چند دلیل رشد اقتصادی بهتری در سال 97 نسبت به سال 96 خواهیم داشت. اول این‌که بخشی از سرمایه‌گذاری‌ها و فاینانس‌های خارجی در صنایع نفت، گاز و معادن که سال گذشته جذب اقتصاد ایران شد در سال 97 به ثمر می‌نشیند. دوم این‌که صادرات غیرنفتی به نظر می‌رسد افزایش می‌یابد؛ بخشی از پالایشگاه خلیج‌فارس و واحدهای فولادی و معدنی به بهره‌برداری می‌رسد و اشتغالی که در سال 96 ایجاد شد با توجه به جهت‌گیری بودجه در سال 97 اشتغال بهتری صورت خواهد گرفت.

وی ادامه داد:‌ به نظر می‌ر سد با پیش‌فرض اشاره شده امسال به لحاظ اقتصادی از سال گذشته بهتر باشد.

*ضرورت اصلاح بانک‌های بد

این اقتصاددان تاکید کرد:‌نقدینگی حدود 1500 هزار میلیارد تومان است که دولت باید فکر اساسی برای آن کند، البته بانک مرکزی با ساماندهی بازار غیرمتشکل غیررسمی کشور (موسسات غیرمجاز) گام بزرگی برای سالم‌سازی بازار پولی برداشته است. اما اگر بانک مرکزی بتواند تراز بانک‌های بد را امسال اصلاح کند و این بانک‌ها نه این‌که از بازار پول اخراج کند بلکه اصلاح کند حتما می‌تواند موتور موثری برای رشد اقتصادی با دوام و مستمر در سال 97 باشد.

همه اتفاق ها،پیش بینی شده است

مهدی کرباسیان معاون وزیر صنعت معدن وتجارت تصریح کرد: نمی‌توانم بگویم پس از صحبت‌های ترامپ هیچ اتفاق خاص اقتصادی در کشور نمی‌افتد اما باید توجه داشت که ما 35 سال تحت سخت‌ترین تحریم‌ها بوده‌ایم و توانسته‌ایم پدیده تحریم را دور بزنیم.

وی افزود: همانطور که رئیس جمهور گفتند همه تمهیدات و پیش بینی‌های لازم توسط مسئولان کشور برای اتفاقات اخیر در نظر گرفته شده و مردم نباید به هیچ عنوان نگرانی از این جهت داشته باشند.

حمایت از کالای ایرانی،راهکار رونق اقتصادی در سال 97 است

مهرداد اکبریان مدیر انجمن سنگ‌آهن ایران گفت: در راستای کاهش تنش های اقتصادی پس از نقض برجام، در مرحله اول حاکمیت می‌بایست با بهبود مسائل سیاسی، زمینه فعالیت‌های اقتصادی را تسهیل کند.

مدیر انجمن سنگ آهن ایران اضافه کرد: مسئولان و دولت‌مردان باید از تصدی‌گری دست برداشته و کارها را به دست بخش خصوصی بسپارند از طرف دیگر مردم نیز باید تلاش خود را افزون کنند تا به راندمان کاری در کشورهای پیشرفته دست یابیم.

وی ادامه داد: ملت‌ ایران باید متوجه شوند که در میزان کار‌کردن از کشورهای دیگر دنیا عقب هستند و در صورتی که تمایل داریم به آمارهای بالا در صادرات دست یابیم فقط با حمایت دولت یا امتیاز گرفته از دولت نمی‌توانیم به اهداف مورد نظر برسیم بلکه باید همه مردم تلاش کنند و به ویژه در سال پیش رو تا جایی که می‌توانند از کالای ایرانی حمایت کنند.

اکبریان اظهار کرد: باید بپذیریم وضعیت اقتصاد خارجی کشور مطلوب نیست و دولت برای خروج از این شرایط حتی با وجود تحریم می‌بایست فکر اساسی داشته باشد.

مدیر انجمن سنگ آهن ایران اضافه کرد: برای مثال تک نرخی کردن دستوری نرخ ارز تنها به سر در گم کردن صادر کننده و در نهایت وارد کننده کشور می‌انجامد و ضعف اقتصادی جامعه را درپی خواهد داشت.

وی تصریح کرد: بهتر است ورود و خروج ارز به کشور تنها توسط تجار ایرانی انجام شود و مسیر در پیش گرفته شده این نگرانی را به‌وجود می‌آورد که در نهایت موجب توقف صادرات غیرنفتی کشور شود.

مدیر انجمن سنگ آهن ایران با اشاره به نقش حیاتی دولت در حمایت از معیشت مردم، تأکید کرد: در شرایط کنونی که وضعیت اقتصادی کشور وخیم است و با بالارفتن قیمت ارز شرایط برای تأمین معاش مردم سخت‌تر شده و می‌بایست با هزینه‌های ریالی، خرج دلاری را پرداخت کنند.

برجام یک قرارداد چند‌جانبه است که یک کشور به تنهایی نمی‌تواند آن را به هم بزند. البته نمی‌توانیم با قاطعیت بگوییم که خروج آمریکا از برجام هیچ تأثیری بر اقتصاد ایران ندارد، اما قاعدتا به شدتِ قبل از امضای برجام نخواهد بود و اقتصاد ایران به شرایط قبل از برجام برنمی‌گردد.

البته این‌که اقتصاد ما تا این اندازه شکننده است، نقطه ضعف ماست و ما باید اقتصادمان را توانمند کنیم تا در مقابل فشارهای بیرونی دچار تزلزل نشود.  اما در مورد این موضوع که اگر اروپایی‌ها در زمینه خروج از برجام، با آمریکایی‌ها همدستی کنند چه اتفاقی برای اقتصاد ایران و جذب سرمایه‌گذاری خارجی و رشد اقتصادی رخ می‌دهد، باید به این نکته اشاره کنم که تجربه نشان داده هرگاه اروپایی‌ها از ایران رفته‌اند، چینی‌ها و روس‌ها جای آنها را پر کرده‌اند و بنابراین اروپایی‌ها بیشتر از ما ضرر می‌کنند.

البته موضع گیری‌های اروپا نشان می‌دهد که حامی برجام هستند.  موضوعی که بشدت بر آن تأکید دارم این است که اشکالاتی که ما در زمینه جذب سرمایه‌گذاری خارجی داریم، ربطی به تحریم‌ها و برجام ندارد و درواقع این فضای کسب و کار است که مشکلات جدی را بر سر راه جذب سرمایه‌گذاری خارجی قرار داده است. 

اما در مورد این موضوع که پیروی احتمالی اروپا از آمریکا برای خروج از برجام چه تأثیراتی بر جذب سرمایه‌گذاری خارجی و به‌تبع آن رشد اقتصادی پیش‌بینی‌شده دارد، باید به این نکته اشاره کرد که از  صد درصد مشکلات اقتصادی ایران، فقط ٢٠‌درصد آن به تحریم‌ها و موضوعات برجام ربط دارد و بنابراین اگر سیاست‌های درست اقتصادی داشته باشیم، می‌توانیم برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی هم بهتر از اینها عمل کنیم.

انتهای پیام/