کد خبر: 88800

رئیس قوه قضائیه گفت: نمی‌گوئیم به اندیشمندان غربی توجه نشود، اما خود غربی‌ها مباحث مطرح شده در ۴۰ سال گذشته خود را نقد می‌کنند اما این مباحث نقل محافل ما شده است.

آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی صبح امروز در افتتاحیه پنجمین کنگره بین‌المللی علوم انسانی اسلامی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما با بیان اینکه بدون تردید علم و دانش یکی از مؤلفه‌های مهم برای اقتدار در یک جامعه است، اظهار کرد: مهم این است که این دانش چگونه مدیریت شود. اگر این علم در جهت قدرت و ثروت و بدون اخلاق و معنویت باشد منتج به ساخت کلاهک‌های هسته‌ای، مواد مخدر صنعتی، دست زدن و ساختن ابزاری برای استعمار و حقوق انسان می‌شود، نتیجه علم تجربه شده که در دنیا شاهد آن هستیم، ساختن ابزاری برای از بین بردن انسان و حقوق انسان است.

وی تصریح کرد: امروز جامعه بشری از این دانش که برای از بین بردن حقوق انسان است، رنج می‌برد، علم و فناوری امروز در مغرب‌زمین بدون اخلاق به سرانجام رسیده است و همه فکر می‌کنند که چگونه از ابزار این دانش برای مصون سازی جامعه ابزار بسازند.

رئیسی با بیان اینکه مهم است که علم دست افراد استعمارگر یا عالم دارای تزکیه نفس باشد، گفت: نظام ما مبتنی بر فقه اکبر، اوسط و اصغر است و مطلقا علوم انسانی سکولار نمی‌تواند مغزافزار و نرم‌افزار این نظام باشد.

رئیس قوه‌قضاییه با بیان اینکه مباحث علوم انسانی غرب حتما قابل بررسی است اما قابل نقد است، خاطرنشان کرد: مباحث علوم انسانی غرب نباید به یک تابوی غیرقابل نقد تبدیل شود و هیچ اشکالی ندارد که این مباحث مورد تحقیق و پژوهش قرار گرفته و نقد شود.

رئیسی افزود: در علوم انسانی اسلامی نیز می‌توان نقد و تحقیق انجام داد، اما باید بین تخریب و نقد عالمانه تفاوت قائل شد، تخریب از موضع سیاسی قابل پسند نیست. کلام رهبری مبنی بر اینکه آینده قرن، قرن اسلام است، سخنی پرمغز است و باید اندیشمندان نسبت به این سخن تحقیق کنند، این فرموده مقام معظم رهبری اکنون در عالم در حال ظهور است.

رئیس قوه قضائیه یادآور شد: امروز مسئله توجه به علوم انسانی و اسلامی در متن نیازهای جامعه قرار دارد، در تمام حوزه‌ها این علوم به عنوان مغزافزار عمل می‌کند، اما باید با نگاه آسیب‌شناسی به این موضوع بنگریم.

رئیسی با طرح این سوال که چرا در نانو تکنولوژی و موضوعات هسته‌ای پیشرفت داشته‌ایم، اما در موضوع علوم انسانی - اسلامی بحث‌های جدی وجود دارد، عنوان کرد: باید در علوم انسانی - اسلامی بازنگاهی شود و بهترین مکان برای این اتفاق حوزه و دانشگاه است. امکان آسیب‌شناسی به‌هنگام و به‌روز شدن این مباحث در حوزه و دانشگاه وجود دارد و جسارتی می‌طلبد، جسارت برای آنکه از آنچه مربوط به نوآوری و سخن نو است، گفته شود. نشاط علمی بین استاد و دانشجو نیز همین است که اندیشه نو را مطرح کنند.

وی ادامه داد: در مسئله متون آموزشی باید بازنگاهی شود تا ببینیم چقدر علوم انسانی - اسلامی در آن جا داده شده است، باید در حوزه پژوهش سرمایه‌گذاری جدی و حمایت‌های مادی و معنوی صورت گیرد، پیچیدگی بحث علوم انسانی اسلامی ورود نخبگان و انسان‌های فرهیخته را ایجاب می‌کند.

رئیس قوه قضائیه با بیان اینکه علوم انسانی  اسلامی مبتنی بر کاری است که در حوزه‌ها صورت می‌گیرد، گفت: لازم است ریل‌گذاری نو در این باب صورت گیرد. باید جامعه اسلامی با این علوم پیوند بخورد و این پیوند مورد تأکید حضرت آقا است. به طور مثال چقدر فقها در کار قضایی زحمت کشیدند و ما از این کارها حیرت‌زده می‌شویم، اکنون هزاران مورد سوال در ذهن قضات است که باید مبتنی بر اجتهاد تمدن‌ساز باشد.

رئیسی با بیان اینکه باید علوم انسانی اسلامی درباره مبارزه با فساد انجام شود، بیان کرد: چه کاری باید برای کاهش جرم، جنایت و ناهنجاری‌های اقتصادی و اجتماعی انجام دهیم، باید علم و دانش به کمک اجرا بیاید، چه باید کرد تا انگیزه و اندیشه جرم به وجود نیاید؟ عدم تربیت درست باعث ایجاد انگیزه جرم می‌شود. مبارزه با فساد فقط این نیست که مجرم را مجازات کنیم، نقش حوزه و دانشگاه در بررسی ابعاد ایجاد فساد مطرح است.

وی با بیان اینکه تا قاضی، جامعه و بلد (شهر) خود را نشناسد، نمی‌تواند حکم دهد، گفت: اخلاق و حقوق، سیاست و حقوق و جامعه‌شناسی و حقوق باید مورد بحث قرار گیرد، باید دانشگاه در آسیب‌شناسی اجتماعی حس پیدا کند و راهکار ارائه دهد، در برخی پایان‌نامه‌ها نوع مسئله غیربومی است که مسائل باید بومی شود.

رئیس قوه‌قضائیه با بیان اینکه در راهکارها باید مبتنی بر علوم انسانی اسلامی باشیم، متذکر شد: نمی‌گوئیم به اندیشمندان غربی توجه نشود، اما خود غربی‌ها مباحث مطرح شده در 40 سال گذشته خود را نقد می‌کنند اما این مباحث نقل محافل ما شده است.

وی افزود: در تضارب آراء و آزاداندیشی است که مسائل حل می‌شود، دستگاه‌های حاکمیتی باید از نوآوری علمی حمایت کنند و ارتباط جدی بین نظام برنامه‌ریزی و علوم انسانی اسلامی وجود داشته باشد.

رئیسی یادآور شد: کارهای خوبی در این 40 ساله انجام شده، اما به نظرم جامع‌ترین نسخه در گام دومی است که مقام معظم رهبری مطرح کردند. علم و فناوری از محوری‌ترین موضوعات گام دوم است و ما توسعه را در پرتو عدالت تعریف می‌کنیم.

رئیس قوه قضائیه با بیان اینکه معتقدیم در صورت جدایی قضات از علم مشکلات جدی ایجاد می‌شود، اظهار کرد: باید ارتباط معناداری در بخش‌های اجرایی با علم وجود داشته باشد.