تاریخ خبر: کد خبر: 67 دریافت نسخه چاپی

«پیک های نوروزی» چه کسانی بودند؟

دومین شب «فصل دل تکانی با اهالی شعر و موسیقی» برگزار شد.

آغازگر این مراسم در شامگاه سه شنبه ۱۵ اسفند، قرائت آیاتی چند از کلام الله مجید و پخش سرود جمهوری اسلامی ایران بود.

پس از آن ساعد باقری؛ شاعر، ناصر فیض؛ شاعر طنزپرداز و مدیر دفتر طنز حوزه هنری و افشین علاء؛ غزل سرا و شاعر کودک و نوجوان، به شعرخوانی پرداختند.

سخنرانی سیداحمد وکیلیان با موضوع « پیک های نوروزی» بخش بعدی این آیین بود. وکیلیان اظهار کرد: بر اساس شواهد و قرائنی که از دوران هخامنشیان به جای مانده، هنگام نوروز پیک های درباری با علم عید در کوی و برزن راه می افتادند و با نواختن ساز و خواندن ترانه هایی در وصف بهار و نوروز، مردم را برای برگزاری آیین های نوروز آگاه می کردند و آن گاه با مراسم شادمانی و نغمه خنیاگران، مراسم قربانی و شکرگزاری آغاز می شد.

وی ادامه داد: از این روی گوسان ها نخستین پیک های نوروزی بودند که تا زمانه ما با تغییرات و تحولاتی ادامه یافتند و امروز با هیئت کوسه گبین ها از فراز کوه ها به شهرها می آیند و نغمه های نوروزی را سر می دهند. همچنین ابوریحان بیرونی در کتاب های « التفهیم» و « آثارالباقیه» و عبدالحی گردیزی در کتاب « زین الاخبار» و مسعودی در « مروج الذهب» از گوسان ها و کوسه ها و کوسج ها نام می برند.

این پژوهشگر افزود: کوسه ها هنوز در میان کردها و آذری ها پیام آوران نوروزند. کوسه ها به جوامع دامداری مربوطند و در افسانه ها آمده است که حضرت موسی (ع) خود پیام آور بهار بوده و شغل چوپانی داشته است.

وکیلیان در ادامه یکی از ترانه هایی را که امروزه کوسه ها می خوانند، برای حاضران خواند و گفت: کوسه گبین ها با خواندن این ترانه ها به در خانه ها می روند و مقدم نوروز را گرامی می دارند و صاحب خانه ها برای سلامتی و برکت سال پیش رو، بر آن ها آب می پاشند و سپس پیش کش و شیرینی بدان ها می دهند.

او همچنین گفت: یکی دیگر از پیک های نوروزی، نوروزخوانان مازندران و دماوند هستند که با گویش محلی حمد خداوند و منقبت رسول اکرم (ص) و مدح ائمه اطهار (ع) می خوانند و سپس بهاریه هایی تقدیم مردم می کنند. یکی دیگر از پیک های نوروزی، نوروزنثارها هستند که در منطقه قزوین به پیام آوران نوروز مشهورند. نوروزنثارها در این ایام از کوه پایه های البرز سرازیر می شوند و به در خانه های مردم می روند و گل های صحرایی را که از کوهپایه ها چیده اند بر سر و روی آنان می افشانند.

وی با اشاره به این که رسم نثار گل و نثار آیین های نوروزی در زمان هخامنشیان، یکی از رسم های بسیار قابل توجه در نوروز بوده است، ادامه داد: در گیلان و فومنات پیام آوران نوروز را نوروز نوسال می گویند و در آذربایجان، تکمچی و سایاچی، که با خواندن اشعار نوروزی ماکت بزی را که بر تخته ای نصب کرده اند به رقص درمی آورند و با زبان آذری اشعاری درباره نوروز و سال نو می خوانند.

وکیلیان در ادامه تاکید کرد: نوروز بزرگ ترین جشن ما ایرانیان و حتی بزرگ ترین جشن جهانیان است. نوروز جشن آغاز آفرینش است. پنج روز پیش از نوروز به عنوان پنجه نامیده می شد و ایرانیان باستان عقیده داشتند که جهان و عالم و آدم در این پنج روز آفریده شده و در نتیجه جشن نوروز با جشن آفرینش جهان و انسان توام بوده است.

او افزود: این مسئله را حتی در اسلام هم می بینیم. حضرت پیامبر (ص) و امام جعفر صادق (ع) در احادیثی آورده اند که آدم در نوروز خلق شد، کشتی نوح در نوروز به گل نشست، ابراهیم خلیل در نوروز به آتش افکنده شد و آتش گلستان شد و باز در احادیث هست که حضرت علی (ع) در نوروز به جانشینی پیامبر (ص) انتخاب شد. همچنین در حدیث آمده است که پیامبر به اعراب می فرماید که نوروز روز خداست و شما این روز را ضایع کردید و برادران ایرانی ما این روز را محترم شمردند.

این پژوهشگر درباره کوچک ترین پیک های نوروزی ایران گفت: کودکان مکتب خانه از کوچک ترین پیک های نوروزی بوده اند. در آستانه نوروز ملای مکتب، لوح هایی را که با هفت رنگ تزئین می شد و شعرهایی بر آن ها نوشته شده بود، به کودکان می دادند تا برای پدر و مادر و اقاربشان بخوانند و عیدی مکتب دار را از آن ها بگیرند و ببرند؛ ولی متاسفانه ما امروزه چنین مسائلی را فراموش کرده ایم و بخشی از فرهنگ ما به ویژه نوروز در محاق رفته است.

در ادامه این مراسم، مانی رهنما؛ خواننده پاپ، قطعاتی را با تک نوازی پیانو اجرا کرد و پس از آن همایون حسینیان، حمیدرضا شکارسری، نادر ختایی، اهورا ایمان، مهدی فرجی، محمد سلمانی و امید مهدی نژاد به شعرخوانی پرداختند.

اجرای قطعاتی از موسیقی سنتی با آواز بامداد فلاحتی، تارنوازی بهزاد خدارحمی، دف نوازی مهدی نظان دوست و با شعرهایی از ساعد باقری، عبدالجبار کاکایی، قیصر امین پور و محمدعلی بهمنی، پایان بخش این مراسم بود.

واپسین شب ویِژه برنامه « فصل دل تکانی با اهالی شعر و موسیقی» چهارشنبه ۱۶ اسفند ساعت ۱۹، با شعرخوانی عبدالجبار کاکایی، علیرضا قزوه، مهدی استاداحمد، مرتضی امیری اسفندقه، حمیدرضا برقعی، علیرضا راهب، محمدرضا عبدالملکیان، یوسفعلی میرشکاک، محمدعلی بهمنی و اسماعیل امینی، سخنرانی میرجلال الدین کزازی با موضوع « رازهای نوروز» و اجرای موسیقی مرتضی گودرزی، عاشیق سلجوق شهبازی و حامد زمانی با قطعاتی از موسیقی پاپ و آذری، برگزار می شود.

ارسال نظر

آخرین عناوین

آرشیو
<a href="http://www.adobe.com/shockwave/download/index.cgi?P1_Prod_Version=ShockwaveFlash"> Get adobe flash player plugin </a>